Na+/K+ pojačavajuća ATPaza | |||||||||
---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
Identifikatori | |||||||||
EC broj | 3.6.3.9 | ||||||||
Baze podataka | |||||||||
IntEnz | IntEnz pregled | ||||||||
BRENDA | BRENDA unos | ||||||||
ExPASy | NiceZyme pregled | ||||||||
KEGG | KEGG unos | ||||||||
MetaCyc | metabolički put | ||||||||
PRIAM | profil | ||||||||
PDB strukture | RCSB PDB PDBj PDBe PDBsum | ||||||||
|
Natrij-kalij pumpa (EC 3.6.3.9, Na-K pumpa) je oblik primarnog aktivnog transporta iona kroz ćelijsku membranu koji se, uz potrošnju energije, kreću iz sredine sa manjom u onu sa većom koncentracijom, pomoću molekula nosača. U ovom procesu se ioni natrija aktivno ispumpavaju (izbacuju) iz ćelije, a kalija upumpavaju u ćeliju, suprotno koncentracionom gradijentu: natrija ima više van ćelije nego unutra, a kalija obrnuto.[1][2][3][4] Ovaj enzim katalizira sljedeću hemijsku reakciju:
Proteini nosači djeluju kao pumpe i kao enzimi ATP-aze (adenozin trifosfataze) jer katalizuju razlaganje ATP. Razlaganjem ATP-a na ADP i neorganski fosfat, kida se fosfoanhidridna veza koja je bogata energijom koja je neophodna za ovaj transport. Natrij-kalij pumpa ima glavnu ulogu u stvaranju membranskog potencijala životinjskih ćelija. Potencijal mirovanja ili membranski potencijal je električni napon između unutrašnje (negativno naelektrisana) i vanjske (pozitivno naelektrisana) stane nervne i mišićne ćelije u stanju mirovanja, odnosno prije nadraživanja. Kada se nadraže, potencijal mirovanja postaje akcijski potencijal, tj. nervni impuls, pri kome se obrće polariziranost membrane jer unutrašnja strana postaje pozitivno, a vanjska negativno naelektrisana.