Iberismoa[2] euskararen eta iberieraren ahaidetasuna aldarrikatzen duen teoria da. Teoria horren aldekoei iberista deritze. Gaur egungo euskalariek baztertzen dute.
Euskara eta iberiera hizkuntza eremuen hurbiltasunak eta biak hizkuntza indoeuroparrak ez izateak bide eman zuten hizkuntza bera zirela edo ahaideak zirela pentsatzera. Luzaro iraun duen teoria da (Esteban Garibai, Arnaud Oihenart, Manuel Larramendi, Wilhelm von Humboldt, Hugo Schuchardt eta abar), baina XX. mendeko hizkuntzalariek baztertu zuten. Hala ere, gaur egun, pertsona batzuk oraindik eusten diote teoria horri.
Iberieraren eta euskararen arteko hitz batzuk antzekoak dira, nahiz eta iberieraren hitzen esanahia ez den ezagutzen.
Iberiera | Euskara |
---|---|
Abar | Adar |
Adin | Adin |
Bios | Bihotz |
Biskar | Bizkar |
Biur | Bihur |
Cais | Gaitz |
Hisca | Neska |
Ildun | Ilun |
Iliberris | Hiri berri |
Nabar | Nabar |
Iberieraren sintaxia eta gramatika ez dira ongi ezagutzen, baina euskararen antzekoak balira ere, kontuan izan behar da euskara erabiliz ez dela lortu iberierazko testurik itzultzea, eta itzuli diren apurrak euskara eta iberiera erabat hizkuntza desberdinak direla erakutsi du.
Iberiar eta euskal hitzen artean badira antzekotasunak, baina horien arrazoia izan daiteke bi hizkuntzek Sprachbund motako kontaktua eta elkartrukea izateagatik.